“প্ৰযুক্তি আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজৰ অস্ত্ৰীকৰণে আমাৰ উমৈহতীয়া অগ্ৰগতিক বাধা দিব পাৰে”—নতুন দিল্লীত ব্ৰিকছ সন্মিলনৰ দ্বিতীয় দিনৰ সমাপ্তি ভাষণত এই সতৰ্কবাণী দিয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে। তেওঁ এই বিষয়টোক কেৱল বাণিজ্যৰ সমস্যা নহয়, সদস্য দেশসমূহৰ উমৈহতীয়া উন্নয়নৰ বাধা হিচাপেও উপস্থাপন কৰে।
মোদীৰ ভাষণৰ কেন্দ্ৰীয় কথা আছিল ‘স্থিতিস্থাপকতা’। মহামাৰী, জলবায়ুজনিত দুৰ্যোগ আৰু যোগান-শৃংখল বিঘ্নই দেখুৱাইছে যে আজিৰ আন্তঃসংযুক্ত বিশ্বত এটা অঞ্চলৰ সংকট সেই অঞ্চলতে সীমাবদ্ধ নাথাকে বুলি তেওঁ কয়। সেই কাৰণেই ব্ৰিকছ লজিষ্টিকছ ছাপ্লাই চেইন কো-অপাৰেচন ফ্ৰেমৱৰ্কে যোগান-শৃংখল অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু স্থিতিস্থাপক কৰাৰ লক্ষ্য ল’ব বুলি মোদীয়ে উল্লেখ কৰে।
স্বচ্ছ শক্তি, ডিজিটেল প্ৰযুক্তি আৰু আধুনিক উৎপাদনৰ বাবে প্ৰযুক্তি তথা বিশেষ খনিজৰ প্ৰয়োজন বাঢ়িছে; কিন্তু সেই একে সম্পদ বা প্ৰযুক্তিৰ প্ৰৱেশাধিকাৰক চাপ সৃষ্টিৰ হাতিয়াৰ কৰিলে সহযোগিতাভিত্তিক উন্নয়ন ব্যাহত হ’ব পাৰে। মোদীৰ বক্তব্যত অন্তৰ্ভুক্তিমূলক প্ৰযুক্তি-গ্ৰহণৰ আহ্বান এই দ্বন্দ্বৰেই উত্তৰ, যদিও সেই অন্তৰ্ভুক্তি নিশ্চিত কৰাৰ কোনো বাধ্যতামূলক ব্যৱস্থাৰ কথা ভাষণত উল্লেখ হোৱা নাই।
কৃষিও এই আলোচনাৰ অংশ। দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ব্ৰিকছ নেটৱৰ্ক অন ডিজিটেল এগ্ৰিকালচাৰে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা, ভূ-স্থানিক প্ৰযুক্তি আৰু ডিজিটেল পাব্লিক ইনফ্ৰাষ্ট্ৰাকচাৰক কৃষকৰ বাস্তৱ প্ৰয়োজনৰ সৈতে মিলাব। অৰ্থাৎ, কৃষি-প্ৰযুক্তিৰ কথা কেৱল নতুন যন্ত্ৰৰ নহয়; তথ্য, আগতীয়া সতৰ্কতা আৰু সিদ্ধান্ত লোৱাৰ সুবিধা খেতিপথাৰলৈ পঠিওৱাৰ কথাও।
এই উদ্যোগৰ সৈতে দুৰ্যোগ আৰু স্বাস্থ্য-সতৰ্কতাকো একে স্থিতিস্থাপকতাৰ কাঠামোত ৰখা হৈছে। মোদীৰ মতে, সংক্রামক ৰোগ প্ৰতিৰোধ আৰু সঁহাৰিৰ বাবে এক সংহত ব্ৰিকছ আগতীয়া সতৰ্কতা ব্যৱস্থাত সন্মতি হৈছে; দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে আগতীয়া সতৰ্কতা-তথ্য একত্ৰীকৰণৰ নিৰ্দেশনাও প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই সংযোগটোৱে দেখুৱায় যে খনিজ বা চিপৰ যোগান বন্ধ হোৱাই একমাত্ৰ বিপদ নহয়—ৰোগ, বন্যা বা অন্য দুৰ্যোগত তথ্য আৰু পণ্য চলাচল থমকিলেও একে ধৰণৰ ক্ষতি হয়।
স্বচ্ছ শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰিকছ ডিজিটেল চেণ্টাৰ অৱ এক্সেলেন্স ফৰ স্মাৰ্ট গ্ৰিডছ এণ্ড এনাৰ্জি ষ্ট’ৰেজ স্থাপনৰ কথাও মোদীয়ে কয়। তেওঁৰ দাবী, এই কেন্দ্ৰই স্বচ্ছ শক্তি ব্যৱস্থাক অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য, কাৰ্যক্ষম আৰু সহজলভ্য কৰাত সহায় কৰিব।
