মুম্বাই: ভাৰতৰ ইতিহাস নতুনকৈ লিখাৰ অৰ্থ অতীত মচি পেলোৱা নহয়; বৰং উপনিৱেশবাদী দৃষ্টিভংগীৰ পৰা মুক্ত হৈ ভাৰতীয় দৃষ্টিৰে সম্পূৰ্ণ ইতিহাসক বুজি আৰু উপস্থাপন কৰা—এই মন্তব্য কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহৰ।
মুম্বাইত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানত ভাষণ দি শ্বাহে কয় যে ভাৰতৰ ইতিহাস, জ্ঞান আৰু সভ্যতাৰ অধ্যয়নত দীৰ্ঘদিন ধৰি উপনিৱেশবাদৰ প্ৰভাৱ দেখা গৈছে। সেয়ে ভাৰতৰ নিজস্ব জ্ঞান-ঐতিহ্য, ঐতিহাসিক সমল আৰু সভ্যতাৰ অভিজ্ঞতাক অধিক গুৰুত্ব দি অতীতক নতুনকৈ অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰে।
ইতিহাস মচি পেলোৱাৰ কথা নহয়
শ্বাহৰ বক্তব্যৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে—উপনিৱেশবাদৰ পৰা মুক্ত হোৱা মানে ইতিহাস মচি পেলোৱা নহয়।
তেওঁৰ মতে, অতীতৰ ঘটনা লুকুৱাই বা সলনি কৰি নতুন ইতিহাস সৃষ্টি কৰাটো উদ্দেশ্য হ’ব নালাগে। বৰং প্ৰামাণিক তথ্য, নথি-পত্ৰ আৰু ঐতিহাসিক সমলৰ আধাৰত ভাৰতৰ ইতিহাসক ভাৰতীয় দৃষ্টিৰে পুনৰ অধ্যয়ন আৰু উপস্থাপন কৰাটোহে প্ৰয়োজন।
অৰ্থাৎ, ইতিহাসক নতুন দৃষ্টিৰে চোৱাৰ কথা কোৱা হ’লেও তথ্য, প্ৰমাণ আৰু গৱেষণাৰ ভিত্তি অক্ষুণ্ণ ৰখাটো অত্যন্ত জৰুৰী।
ভাৰতীয় জ্ঞান-ঐতিহ্যলৈ নতুন গুৰুত্ব
শ্বাহে ভাৰতৰ প্ৰাচীন পুথি, শাস্ত্ৰ, শিলালিপি আৰু অন্যান্য জ্ঞান-সমল সংৰক্ষণ আৰু অধ্যয়নৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
ইয়াৰ সৈতে চৰকাৰৰ ‘Gyan Bharatam’ অভিযানৰ কথাও প্ৰাসংগিক। এই উদ্যোগৰ লক্ষ্য হৈছে দেশৰ প্ৰাচীন পুথি আৰু অন্যান্য জ্ঞান-সম্পদ চিনাক্ত কৰা, নথিভুক্ত কৰা, সংৰক্ষণ কৰা আৰু ডিজিটেল ৰূপত নতুন প্ৰজন্মৰ বাবে উপলব্ধ কৰা।
চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, এই অভিযানৰ অধীনত দেশজুৰি বৃহৎ সংখ্যক পুথি চিনাক্ত আৰু নথিভুক্ত কৰাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে।
নিজৰ সমলৰ আধাৰত ইতিহাস অধ্যয়ন
ভাৰতৰ ইতিহাস বুজিবলৈ কেৱল উপনিৱেশবাদৰ সময়ত গঢ় লৈ উঠা ব্যাখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰি ভাৰতীয় ভাষা, পুথি, শিলালিপি, পৰম্পৰা আৰু স্থানীয় ঐতিহাসিক সমলৰ আধাৰত নতুনকৈ অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি শ্বাহে দীৰ্ঘদিন ধৰি কৈ আহিছে।
তেওঁৰ এই বক্তব্যৰ মূল কথাটো হ’ল—ভাৰতৰ অতীতক কেৱল বাহিৰৰ দৃষ্টিৰে ব্যাখ্যা কৰা নহয়; ভাৰতীয় সমাজ আৰু সভ্যতাৰ নিজস্ব অভিজ্ঞতাকো ইতিহাসৰ অধ্যয়নত সমান গুৰুত্ব দিয়া।
কিন্তু ‘ভাৰতীয় দৃষ্টিভংগী’ৰ অৰ্থ কি?
ইয়াৰ লগে লগে অৱশ্যে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নও আহে—‘ভাৰতীয় দৃষ্টিভংগী’ বুলিলে সঠিকভাৱে কি বুজোৱা হৈছে?
ইতিহাস কেৱল কোনো এখন দেশ বা এটা সভ্যতাৰ গৌৰৱগাথা নহয়। ইয়াত শাসক আৰু সাধাৰণ মানুহ, জয় আৰু পৰাজয়, সংঘাত আৰু সহাৱস্থান—সকলোৰে অভিজ্ঞতা থাকে।
সেয়ে ইতিহাস পুনৰীক্ষণৰ সময়ত নতুন সমল আৰু স্থানীয় দৃষ্টিভংগীক স্থান দিয়াৰ লগতে ঐতিহাসিক প্ৰমাণ, গৱেষণাৰ পদ্ধতি আৰু তথ্যৰ নিৰপেক্ষতাও বজাই ৰখাটো সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ।
ইতিহাসৰ পৰা জ্ঞানলৈ
অমিত শ্বাহৰ বক্তব্যৰ পৰিসৰ কেৱল ইতিহাসৰ পাঠ্যপুথিত সীমাবদ্ধ নহয়। ইয়াৰ সৈতে ভাৰতীয় ভাষা, সংস্কৃতি, প্ৰাচীন জ্ঞান, গৱেষণা আৰু জাতীয় আত্মপৰিচয়ৰ বিষয়টোও জড়িত।
উপনিৱেশবাদৰ সময়ত অৱহেলিত বা পৰ্যাপ্তভাৱে অধ্যয়ন নোহোৱা ভাৰতীয় জ্ঞান-সমলক পুনৰ বিচাৰি উলিওৱা, সংৰক্ষণ কৰা আৰু গৱেষণাৰ আওতালৈ অনাটো এই প্ৰচেষ্টাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হ’ব পাৰে।
কিন্তু এই প্ৰক্ৰিয়াৰ বিশ্বাসযোগ্যতা নিৰ্ভৰ কৰিব এটা কথাৰ ওপৰত—ইতিহাসৰ পুনৰ্পাঠ যেন নতুন কোনো পক্ষপাতৰ সৃষ্টি নকৰে, বৰং অধিক তথ্য, অধিক সমল আৰু অধিক বিস্তৃত দৃষ্টিভংগীৰে অতীতক বুজিবলৈ সহায় কৰে।
মূল তথ্যসূত্ৰ
- Ministry of Home Affairs, Government of India
- Press Information Bureau, Government of India — ‘Gyan Bharatam’ অভিযান
- অমিত শ্বাহৰ ভাৰতীয় ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু জ্ঞান-ঐতিহ্য সন্দৰ্ভত চৰকাৰী বক্তব্যসমূহ
