নতুন দিল্লী, ১৩ ছেপ্টেম্বৰ: বিশ্ব ৰাজনীতিত শক্তিশালী দেশেই নিজৰ ইচ্ছা আন দেশৰ ওপৰত জাপি দিব—এনে ধাৰণা এতিয়া গ্ৰহণযোগ্য নহয় বুলি স্পষ্ট বাৰ্তা দিলে চীনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ছি জিনপিঙে। BRICS শীৰ্ষ সন্মিলনৰ সামৰণি অধিৱেশনত তেওঁ ক’লে, ‘শক্তিয়েই অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে’—এই ধাৰণা বহু আগতেই পৰিত্যাগ কৰিব লাগিছিল।
ছিয়ে বিশেষকৈ Global Southৰ দেশসমূহক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন আৰু ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সমতাৰ নীতি ৰক্ষা কৰিবলৈ একেলগে কাম কৰাৰ আহ্বান জনায়। তেওঁৰ মতে, বিশ্বত যদি কোনো নিয়ম নাথাকে, তেন্তে পৰিস্থিতি বিশৃংখল হৈ পৰাটো নিশ্চিত।
সকলো দেশৰ বাবে একে নিয়মৰ দাবী
ছিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত ৰাষ্ট্ৰৰ সমতা, আন দেশৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত হস্তক্ষেপ নকৰা আৰু বিবাদ শান্তিপূৰ্ণভাৱে সমাধান কৰা—এই নীতিসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।
তেওঁৰ মতে, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন আৰু নিয়ম কোনো নিৰ্দিষ্ট দেশ বা শক্তিশালী গোটৰ বাবে এফালৰ আৰু আন দেশৰ বাবে আনফালৰ হ’ব নোৱাৰে। সকলো দেশৰ ক্ষেত্ৰতে একে নিয়ম প্ৰযোজ্য হ’ব লাগিব।
এই বক্তব্যৰ জৰিয়তে ছিয়ে বিশ্ব ৰাজনীতিত চলি থকা দ্বৈত মানদণ্ডৰো সমালোচনা কৰে। তেওঁৰ মতে, দেশ এখন সৰু নে ডাঙৰ, শক্তিশালী নে দুৰ্বল, ধনী নে দৰিদ্ৰ—সেই ভিত্তিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজত দেশ এখনৰ অধিকাৰ সলনি হ’ব নালাগে।
Global Southক অধিক শক্তিশালী কৰাৰ আহ্বান
BRICSৰ মঞ্চৰ পৰা ছিয়ে Global Southৰ দেশসমূহক অধিক ঐক্যবদ্ধ হোৱাৰ আহ্বান জনায়।
তেওঁৰ মতে, উন্নয়নশীল দেশসমূহে কেৱল বিশ্বৰ নিয়ম মানি চলা দেশ হৈ থাকিলে নহ’ব; বিশ্বৰ নিয়ম কেনেকৈ নিৰ্ধাৰণ কৰা হ’ব, সেই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকৰ অধিক ভূমিকা থাকিব লাগিব।
এই বক্তব্যৰ সৈতে BRICSৰ সাম্প্ৰতিক দাবীৰো মিল আছে। নতুন দিল্লী ঘোষণাপত্ৰত BRICS দেশসমূহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থাক অধিক ন্যায়সংগত, প্ৰতিনিধিত্বমূলক আৰু গণতান্ত্ৰিক কৰাৰ লগতে উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ বিশ্ব সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াত অধিক প্ৰতিনিধিত্বৰ পোষকতা কৰিছে।
কেৱল ৰাজনীতি নহয়, অৰ্থনীতি আৰু প্ৰযুক্তিতো সহযোগিতা
ছিৰ ভাষণৰ আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল BRICSৰ অৰ্থনৈতিক আৰু প্ৰযুক্তিগত সহযোগিতা।
তেওঁ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা, বাণিজ্য আৰু বিনিয়োগ, ডিজিটেল অৰ্থনীতি, বুদ্ধিমান উৎপাদন ব্যৱস্থা আৰু বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিত সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে পাঁচটা নতুন পদক্ষেপৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়।
ইয়াৰ ভিতৰত BRICSৰ বাবে এক মুকলি কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা সহযোগিতা ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা, বৃহৎ ভাষিক মডেলৰ বিকাশ আৰু ব্যৱহাৰত সহযোগিতা বৃদ্ধি, ডিজিটেল দক্ষতা উন্নয়ন আৰু প্ৰযুক্তিগত আদান-প্ৰদানৰ দৰে বিষয় আছে।
উৎপাদন খণ্ডত চীনে BRICSৰ আন দেশসমূহক ‘Smart Factory’ গঢ়াত সহায় কৰাৰ লগতে সাধাৰণ মানদণ্ড আৰু প্ৰযুক্তিগত সহযোগিতাৰ প্ৰস্তাৱো আগবঢ়াইছে।
বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত অভিযন্তা গঢ়ি তোলাৰ বাবে BRICS Engineer Cultivation Alliance আৰু যুৱ বিজ্ঞানীসকলৰ আদান-প্ৰদান কাৰ্যসূচীৰ কথাও ছিয়ে উল্লেখ কৰে।
চীনৰ বাবে BRICS কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
এই বক্তব্য কেৱল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নীতিৰ কথা নহয়; ইয়াৰ মাজত চীনৰ বৃহত্তৰ কূটনৈতিক লক্ষ্যও স্পষ্ট।
BRICS এতিয়া কেৱল কেইখনমান উদীয়মান অৰ্থনীতিৰ গোট হৈ থকা নাই। নতুন সদস্য আৰু অংশীদাৰ দেশৰ সৈতে ইয়াৰ পৰিসৰ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। সেয়ে Global Southৰ মাজত BRICSক এক শক্তিশালী সহযোগিতাৰ মঞ্চ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ চেষ্টা চীনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।
নতুন দিল্লী ঘোষণাপত্ৰতো BRICSৰ সম্প্ৰসাৰিত ৰূপৰ সৈতে Emerging Markets and Developing Countriesৰ অধিক সহযোগিতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।
ছিৰ বক্তব্যৰ সময়টোও গুৰুত্বপূৰ্ণ
ছিৰ এই বক্তব্য এনে এটা সময়ত আহিছে, যেতিয়া বিশ্ব ৰাজনীতি অধিক প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। আমেৰিকা-চীন প্ৰতিযোগিতা, বাণিজ্যিক বাধা, বিভিন্ন যুদ্ধ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সংস্কাৰৰ দাবীয়ে বিশ্ব ৰাজনীতিত নতুন সমীকৰণ সৃষ্টি কৰিছে।
সেয়ে ‘শক্তিয়েই অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে’ ধাৰণাক নাকচ কৰি ছিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন, বহুপক্ষীয় ব্যৱস্থা আৰু Global Southৰ অধিক ভূমিকাৰ কথা কোৱাটো চীনৰ বৈদেশিক নীতিৰ বৃহত্তৰ বক্তব্যৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ।
চীনে বিগত বছৰবোৰতো ‘might makes right’ বা শক্তিশালীৰ ইচ্ছাই নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰি আহিছে।
ভাৰত-চীন সম্পৰ্কৰ নতুন অধ্যায়ৰ মাজত ছিৰ বক্তব্য
আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হ’ল—এই বক্তব্য ভাৰতত অনুষ্ঠিত BRICS সন্মিলনত ছিয়ে আগবঢ়ালে। সন্মিলনৰ সময়তে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদী আৰু ছি জিনপিঙৰ দ্বিপাক্ষিক বৈঠকো অনুষ্ঠিত হয়।
সীমান্তত শান্তি আৰু স্থিৰতা, দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক আৰু বৃহত্তৰ বহুপক্ষীয় সহযোগিতাৰ প্ৰশ্ন ভাৰত-চীন সম্পৰ্কৰ বাবে এতিয়াও অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
ইয়াৰ মাজতে ছিৰ বক্তব্যৰ এটা দিশ বিশেষভাৱে মন কৰিবলগীয়া—তেওঁ যি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নীতিৰ কথা কৈছে, সেই নীতিসমূহ বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত প্ৰতিখন দেশেই সমানে মানি চলিবনে? এই প্ৰশ্নটো আগন্তুক সময়ত BRICSৰ বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবেও গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ থাকিব।
BRICSৰ নতুন দিল্লী ঘোষণাপত্ৰই ইতিমধ্যে ৰাষ্ট্ৰৰ সমতা, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন, বহুপক্ষীয়তা আৰু অধিক ন্যায়সংগত বিশ্ব ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি সদস্য দেশসমূহৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ নিশ্চিত কৰিছে।
সেয়ে ছিৰ বক্তব্যক কেৱল চীনৰ এটা ৰাজনৈতিক বক্তব্য হিচাপে চোৱাৰ সলনি বিশ্বৰ শক্তিৰ ভাৰসাম্য সলনি হোৱাৰ সময়ত Global Southক লৈ চীনৰ কূটনৈতিক দৃষ্টিভংগীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰকাশ হিচাপেও চাব পাৰি।
তথ্যসূত্ৰ — মূল/প্ৰাথমিক উৎস
- BRICS New Delhi Declaration, Government of India, 12 September 2026 — BRICSৰ সামূহিক ঘোষণা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন, Global South আৰু বিশ্ব শাসন ব্যৱস্থা সম্পৰ্কীয় সিদ্ধান্ত।
- President Xi Jinpingৰ BRICS Summit ভাষণ, Xinhua/চীন চৰকাৰৰ প্ৰকাশিত পূৰ্ণ পাঠ, 13 September 2026 — ছিৰ ভাষণ আৰু পাঁচটা নতুন BRICS সহযোগিতা প্ৰস্তাৱ।
- Prime Minister of India — PM’s bilateral meeting with Chinese President Xi Jinping, 12 September 2026 — মোদী-ছিৰ দ্বিপাক্ষিক বৈঠকৰ চৰকাৰী তথ্য।
- Ministry of Foreign Affairs of the People’s Republic of China — ‘might makes right’ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন সম্পৰ্কে চীনৰ নীতিগত বক্তব্যৰ পটভূমি।
